Het strooien van veevoederzout over hardnekkige onkruiden klinkt misschien als een snelle oplossing, en het kan de klus inderdaad behoorlijk snel klaren. Het zout onttrekt al het vocht aan de plant, waardoor deze snel uitdroogt en sterft. Hoewel deze methode goedkoop en effectief lijkt, is het gebruik van veevoederzout tegen onkruid erg slecht voor de bodem en is het in Nederland verboden.
Wat is veevoederzout en hoe bestrijdt het onkruid?
Veevoederzout is eigenlijk puur natriumchloride, vaak grof van structuur. In de veehouderij wordt het gebruikt om het voer van runderen, schapen en paarden aan te vullen. Het wordt bijvoorbeeld verkocht in balen van 25 kg, wat het een relatief goedkoop product maakt. Om deze reden gebruiken sommige tuiniers het als huismiddeltje om onkruid uit paden, terrassen en opritten te verwijderen.
Hoe werkt het zout precies op planten? Zout werkt volgens een principe dat osmose heet. Als je zout op onkruid strooit (of het oplost in water en de oplossing over het onkruid verspreidt), vormt het zout een geconcentreerde laag aan de buitenkant van de plantencellen. Door osmose trekt de plant vocht uit zijn eigen cellen om de zoutconcentratie te neutraliseren. De planten verwelken binnen enkele uren. De bladeren worden bruin en de planten drogen volledig uit en sterven zelfs tot in de wortel af.
De nadelen: Hoe veevoederzout je tuin schaadt
Hoewel het onkruid boven de grond snel afsterft, krijg je onder de grond problemen, omdat zout schadelijke effecten heeft op de bodem en het milieu:
- Verzilting van de bodem: Bij elk gebruik hoopt zout zich op in de bodem. Op een gegeven moment kan de bodem geen planten meer ondersteunen. Bloemen, struiken en gras kunnen niet meer leven omdat hun wortels geen water meer kunnen opnemen.
- Vernietiging van omliggende planten: Zout kan via regen gemakkelijk naar de rest van de tuin wegspoelen. Dit kan ook andere, gewenste planten beschadigen of zelfs vernietigen.
- Vernietiging van micro-organismen: Wormen en ander bodemleven maken de tuin gezond, en zonder dit wordt de bodem minder vruchtbaar. Zout doodt het bodemleven en beschadigt zo je bodem.
- Schade aan bouwmaterialen: Zout is corrosief en kan bestratingsstenen, natuursteen en de voegen van je terras beschadigen. Bovendien kan het witte uitslag veroorzaken, terwijl metalen onderdelen van je hekwerk of bijvoorbeeld gereedschap sneller kunnen corroderen.
De wet: Is zout toegestaan als onkruidverdelger?
In Nederland is het gebruik van elk soort zout (of het nu veevoederzout, gewoon zout of strooizout is) strikt verboden. De Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden staat alleen het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen hiervoor toe. Huismiddeltjes zoals zout behoren niet tot deze groep.
Dit is een noodzakelijke wet om het oppervlaktewater en grondwater te beschermen. Zodra regen het zout van de oprit en het terras wegspoelt, komt het in de afvoer, de goot of de sloot terecht. Dit is een bedreiging voor de kwaliteit van het drinkwater en schadelijk voor levende wezens die in het water leven. Voor een lijst met toegestane en veilige methoden kun je Milieu Centraal raadplegen (Nederlandse versie).
Betere en milieuvriendelijke onkruidverdelgers
Om de bodem te sparen, zijn er tal van andere, betere en milieuvriendelijke methoden om onkruid te verwijderen. Deze methoden zijn veilig voor mens, dier en je bodem.
Kokend water
Het gieten van heet, kokend water over onkruid is een zeer efficiënte en gratis methode. Het kokende water stolt de eiwitten in de plantencellen en vernietigt de celstructuur van de plant tot diep in de wortel. Met twee of drie toepassingen verdwijnt het meestal volledig. Je kunt hiervoor bijvoorbeeld het kookwater van aardappelen of pasta gebruiken.
Mechanische verwijdering
Het beste alternatief is wieden met de hand of met een onkruidborstel of voegenkrabber. Door onkruid regelmatig, met wortel en al, te verwijderen, geef je het geen kans om diep te wortelen of zaden te verspreiden. Dit is echter een arbeidsintensieve optie, maar het is onschadelijk voor de bodem en veilig in gebruik.
Onkruidbrander
Een thermische onkruidbrander (op gas of elektrisch) werkt ook. Met deze methode verwarm je kort de plantencellen. Je hoeft de plant niet volledig te verbranden, het kort verwarmen van de plant gedurende enkele seconden is voldoende om de cellen te laten barsten en de plant te laten uitdrogen. Een paar dagen later kun je het gemakkelijk wegvegen.
Preventie met bodembedekking
Het beste alternatief voor onkruidverwijdering is door het geen kans te geven om te groeien. In een border kun je bijvoorbeeld bodembedekking of een dikke laag mulch, boomschors of houtsnippers aanbrengen. Met deze bodembedekkers kunnen onkruidzaadjes niet kiemen omdat ze onvoldoende zonlicht krijgen.
Veelgestelde vragen over veevoederzout en onkruid
Is veevoederzout hetzelfde als strooizout?
Nee. Veevoederzout en strooizout bestaan grotendeels uit natriumchloride, maar de twee verschillen in zuiverheid en korrelgrootte. Veevoederzout is zeer zuiver omdat het bedoeld is voor dieren om in te nemen, terwijl strooizout vaak onzuiverheden en antiklontermiddelen bevat.
Waarom mag je geen zout op je oprit strooien om onkruid te doden?
Het gebruik van zout is verboden op verharde oppervlakken omdat het bij regen in het grondwater en oppervlaktewater terechtkomt. Op deze manier is het giftig voor waterleven en maakt het de zuivering van drinkwater moeilijker.
Wat gebeurt er met de bodem als je er zout op strooit?
De bodem wordt zout, wat betekent dat planten geen water meer kunnen opnemen en daardoor verwelken en afsterven. Maar het doodt niet alleen planten, zout doodt ook bodemorganismen en kan de bodemstructuur permanent beschadigen.
Wat is het beste alternatief voor zout op een terras?
Kokend water is het beste en eenvoudigste alternatief. Dit zorgt ervoor dat onkruid direct door hitte wordt gedood, je laat geen schadelijke resten achter in de bodem en het is gratis.